Skip to content

‘If you are not at the table, you’re on the menu’

‘If you are not at the table, you’re on the menu’

Dit spreekwoord vertelde mijn acupuncturist, terwijl ik daar lag met naalden en al. En toch had ik op dat moment niet het gevoel dat ik geen inbreng had. Ik zat nu wel degelijk aan tafel terwijl ik erop lag. Ik had zelf gevraagd om de behandeling en deze acupuncturist nam de tijd om goed te luisteren naar mijn behoefte, zodat ze daarbij kon aansluiten met haar vakmanschap.

Helaas zien we dit vaak anders. De mensen waarover het gaat, zijn onderwerp van gesprek maar zitten niet aan tafel. Er wordt voor hun bedacht wat ze nodig hebben of zouden moeten doen. Regelmatig klinken dan ook de woorden ‘eigenaarschap’ of ‘eigen regie’, een eigentijdse manier om aan te geven dat anderen impliciet gemotiveerd zouden moeten zijn om te doen wat voor hen wordt bedacht.

‘Jij hebt de regie….., ik niet, ik ben er om je te ondersteunen’

Deze zin klopt niet, hij spreekt zichzelf tegen. Je kan iemand geen leiding of regie geven over zijn leven, die heeft hij al. De regie wordt alleen onderwerp van gesprek als hij, mogelijk onbedoeld, ontnomen is. Dus eigenlijk wordt gezegd: “Ik vind dat jij iets zelf moet doen en ik wil je helpen.” En meestal is dan al bedacht wat die hulp is of zou moeten zijn. We checken onvoldoende bij de klant wat hij zelf wil. Ergens in de checklist of vragenlijst bij de intake komt dit thema wel langs, maar zelden echt als input voor de ondersteuning die volgt.

 

Het aanbod, tempo en de duur zijn al bedacht. Vaak door anderen die geen directe ondersteuning bieden. Of de andere variant, die net zo machteloos kan voelen, is dat je direct alle ruimte krijgt om te kiezen welke (medische) ondersteuning je wilt terwijl je hier geen idee van hebt. Alle opties worden snel uiteengezet en je mag zelf kiezen. Tijd om samen met jou uit te pluizen wat jij wilt, is er dan net zo goed niet.

 

Een exemplarisch voorbeeld dat we onlangs hoorden van een moeder, van Marokkaanse afkomst. Zij vertelde over de ondersteuning die zij had gehad van een logopedist toen bleek dat haar dochter achterbleef in haar taalontwikkeling. Deze moeder kreeg het advies om alleen Nederlands te spreken met haar dochter, in korte zinnen. Nu waren die korte zinnen geen probleem, want haar Nederlands was toen nog beperkt. En het bleek een goed advies, de taalachterstand van haar dochter werd snel kleiner. En toch ging er iets mis.

 

Deze dochter spreekt amper Berbers en haar moeder vindt dit heel jammer. “Ik kan niet met haar in mijn eigen taal spreken en zij kan geen echt gesprek voeren met mijn ouders en zussen.”  Moeder en dochter delen nu niet hun moederstaal en dit is en blijft een gemis.

 

Dit had anders kunnen lopen. Als er bij aanvang ruimte was geweest voor een bredere verkenning van de wensen en behoeftes van moeder en dochter en er niet enkel was gestart bij het actuele probleem.

 

‘De klant is altijd eigenaar van het probleem en de start van de oplossing’

Dit is het vertrekpunt zoals Kathinka dat verwoordt. Je start bij de klant en gaat met hem/haar of een vertegenwoordiging aan de slag met het probleem, om samen toe te groeien naar een passende oplossing. Het kan niet anders dan dat je dat met elkaar doet. Alleen dan kan je de complete werkelijkheid van de klant verbinden en ondersteunen met de wereld van de professional(s).

 

Dit start met het gesprek, om te horen wat iemand belangrijk vindt en op te merken waar iemand energie voor heeft waarbij je kan aansluiten. Alleen zo kun je samen bespreken wat jullie op het menu zetten en wie daarin wat kan bijdragen. Zoals bijvoorbeeld wanneer het eten wordt geserveerd.

 

Dit geldt voor ondersteuners, maar net zo goed voor alle mensen die de ondersteuners faciliteren met bijvoorbeeld beleid en leiding. Want hoe vaak worden er geen plannen en beleid gemaakt zonder dat de ondersteuners hierbij betrokken zijn? Plannen die starten vanuit alles wat wordt opgelegd door ‘de organisatie’ of  ‘de overheid’? Ook al is een deel van het menu bepaald, dan nog is het prettiger om vanuit je eigen professionaliteit mee te kunnen denken over onderdelen van het menu.

 

En elke keer als het lukt om samen, vanuit verschillende perspectieven en ieder vanuit zijn eigen kracht, het menu samen te stellen, ontstaan er dingen die alle betrokkenen een stap verderbrengen. En kun je doen wat nodig is. Dan hoeven we niet meer te spreken over ‘eigenaarschap’ en ‘eigen regie’. Die zijn dan vanzelfsprekend.

 

‘Bedenk bij alles wat je doet, of je met de juiste mensen ‘aan tafel’ zit’.

Mocht je hierover twijfelen of geen mogelijkheden zien om dit aan te passen, wij denken graag met je mee.

Laat een reactie achter





Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.